تصویر روبرو عکس من است! منِ واقعی که این وبلاگ را مینویسد، منی که بسیاری از شما از نزدیک میشناسیدش. شوخی نمیکنم؛ تصویر روبرو یکی از تصاویر MRI مغز من است. ولی مگر هویت ما، این “من”ی که در وجود همه ما هست و با آن شناخته میشویم چیز دیگری به غیر از مغز ماست؟ بنابراین بیراه نیست که میگویم این تصویر عکس من است. حتی رفیق جلالالدین مولوی هم گفته است: ای برادر تو همه اندیشهای // مابقی خود استخوان و ریشهای.
احساس جالبیست وقتی که زیر دستگاه MRI دراز کشیدهای و با آینهای که به تو دادهاند میتوانی تصویر مغزت را، تصویر همانی را که دارد در همان لحظه فکر میکند، روی صفحه کامپیوتر اتاق کنترل ببینی. این تصاویر را از روی سی-دی MRI مغز خودم استخراج کردهام. در سفر اخیرم به مرکز تحقیقات نورساینس بیمارستان آلفرد در استرالیا، در عالم همکاری، برای تحقیقات آنها به عنوان سابجکتِ گروه کنترل داوطلب شدم که یکی از آزمایشات شامل گرفتن تصاویر مغز با MRI بود.
هیچ دو مغزی را نمیتوان یافت که کاملا شبیه به هم باشند همانطور که هیچ دو آدمی عین یکدیگر نیستند. حتی آنها که دوقلوی به هم چسبیده هم هستند! با اینهمه جالب است بدانید که ما، انسانها، 99.4٪ کل DNAهایمان با شامپانزهها یکیست. برای مرجع میتوانید این مقاله در مجله معتبر PNAS را بخوانید. جالبتر از آن اینکه به لحاظ بیولژیکی ما آدمها 99.99٪ ژنهایمان شبیه به هم است و فقط 0.01٪ تفاوت داریم! باور نکردنیست؛ نه؟! و همان 0.01٪ است که اینهمه تفاوتهای شگرف بین آدمها بهوجود آورده است.
منظورم از ذکر شباهتهای ژنتیکی مابین آدمها اشاره به این نکته بود که وقتی به آدمها نگاه میکنیم آنها را خیلی با هم متفاوت میبینیم. مثلا چشمهای آدمهای مختلف شکلهای مختلف دارد. ولی وقتی میروی توی آزمایشگاه آناتومی و یک جسد را تشریح میکنی، تفاوتها خیلی کمتر دیده میشود. ارگانهای بدنهای مختلف شبیه به هم دیده میشوند. و این میان مغزهای آدمهای مختلف در ظاهرشان بسیار شبیه به هم دیده میشود ولی همان مغز را هم وقتی با تصویربرداری MRI نگاه میکنی هیچ دوتایی شبیه یکدیگر نیستند.
همهی این مقدمه را گفتم که شروع کنم کمی راجع به آناتومی مغز حرف زدن. من در این وبلاگ عمدتاً مطالب مربوط به نوروساینس را نوشتهام. فکر میکنم که به اندازه کافی ایجاد علاقه شده باشد که حالا وقتش باشد کمی راجع به آناتومی مغز حرف بزنیم. راستش را بخواهید تدریس مغز و کارکرد آن خصوصا برای کسانی که زمینه پزشکی یا علوم بیولژی ندارند، کار خیلی سختیست. ولی من هم سابقهام در رشته مهندسیست و تا حالا هیچ کلاسی و درسی ندیدهام که بتواند آناتومی مغز را برای مهندسها خوب و ساده و کاربردی و در عین حال نه خیلی کلی، و هم نه خیلی با جزئیات درس بدهد. ادعا نمیکنم که من میتوانم ولی تا حالا چند بار دلم خواسته که تلاشم را بکنم و با هم سفری به درون مغز شروع کنیم. ولی هربار ترسیدهام که شروع کنم و بعد وسط کار از سختی کار و سختیِ فارسی نوشتن اینهمه اصطلاحات علمی خسته و بیانگیزه شوم و بگویم خب که چی، صدهزار تا کتاب آناتومی هست؛ هرکس که دلش بخواهد خودش میرود میخواند دیگر… نمیدانم… مثلا همین الان دیگر خسته شدهام! حالا بماند تا بعد…
March 6th, 2010 at 1:03 am
همینجوری، فقط برای اشاره.
سخنرانی داوکینز با عنوان «غرابت دانش» رو دیدید؟ در واقع بله، هویت ما در مغز ماست ولی چون برای ما که در «جهان میانه» زندگی میکنیم شناخت از روی قیافه راحتتر بوده تا از روی ساختار مغزی اینطوری شده.
از این بهتر نمیشد. منتظر نوشتههای جدیدتون هستم!
Reply
March 6th, 2010 at 7:04 am
hello Mrs raha
i want to speak you in a private line
can i have your email?
thanks
Reply
سارا رها Reply:
March 6th, 2010 at 8:10 am
it is: sara_raha@gmail.com
Reply
March 6th, 2010 at 10:00 am
چقدر جالب، پس با اين حساب من امآرآي مغز خودم رو هم نمي شناسم
راستي سارا جان به عنوان يك جوجه زيست شناس مهندس! اگر كمكي در زمينه نوشتن و ساده كردن اين متن ازم برمياد، همين جا اعلام آمادگي مي كنم.
Reply
سارا رها Reply:
March 6th, 2010 at 11:14 am
سلام آزاده خانم گل!
کدوم متن؟! اگه نتهای درسی خوبی برای تدریس آناتومی مغز به مهندسها وجود داشت که خوب بود ولی موضوع اینه که به نظر هیچ نتی برای مهندس جماعت تا حالا خوب نیامده. یا خیلی ساده و سرسری است یا زیادی بیولژیکی و خسته کننده و دور از کاربرد. اگه یه زمانی دوباره هوس کردم و معادل سازی فارسی اصطلاحات گیر کردم، حتما ازت کمک میگیرم. قربانت، سارا
Reply
March 6th, 2010 at 4:43 pm
به به تو این عکس چه قشنگ افتادی. خیلی خوش عکسی ها
والله من اگه به صورت و چشم کسی بدون ام آر ای نگاه کنم و فقط ٢ دقیقه باهاش حرف بزنم خیلی بهتر می توانم بفهم که چه اندیشه ای داره و چه شخصیتی داره!
ولی خوب به جزئیات ذهن و اندیشه اش نمی تونم پی ببرم. اینجاست که باید از این دستگاه شما استفاده کرد.
ولی جالبه نه؟ که یک ذره فرق کوچک چقدر تاثیر زیاد داره. در واقع در رفتار ما انسانها هم چیزی که باعث فرق ما میشه نکات خیلی ظریفی هستند که شاید حتی برای بعضی ها قابل درک نباشند.
و خلاصه از این حرفا..
موفق باشی..
Reply
March 7th, 2010 at 2:50 am
سلام
مدتیه وبلاگ شما رو میخونم. در واقع از معدود وبلاگ هایی هست که هر روز به امید مطلب تازه بهش سر میزنم. خیلی از اندیشه های شما و نگرشتون به زندگی خوشم میاد. خیلی دوست داشتم یک دوستی داشتم که مانند شما بود و میشد باهاش در این مورد ساعت ها به بحث نشست….
راستی تا الان فکر میکردم مذکر باشید قبلا میدونستما ، یادم رفته بود!!
فقط بگم keep up the good work!
Reply
سارا رها Reply:
March 12th, 2010 at 8:12 am
ممنون سعید عزیز
در ضمن اسم سارا و باز هم مذکر؟!!
زنده باشی
Reply
سعید از شیراز Reply:
March 14th, 2010 at 12:51 am
نه اخه سارا جان اصلا اسمتون رو نمیخوندنم فقط مطالب جالبی رو که مینوشتی رو میخوندنم به هر حال از آشناییتون و پاسخ به کامنت بنده خیلی خوشحال شدم
و
And i promise i wont forget your gender again!
Reply
March 7th, 2010 at 9:03 am
سارا خانم من این همه براتون نظر گذاشتم و سایتتونو هم لینک کردم چرا محل نمیزارین و وبلاگ منو لینک نمیکنین ؟
Reply
سارا رها Reply:
March 7th, 2010 at 8:25 pm
مریم جان
کم محلی چیه عزیز؟ من اگر کسی ازم سئوالی بپرسه در کامنت حتماً جواب میدم. شما لابد چیزی نپرسیده بودی. برای لینک هم، دختر خوب، من که از شما و از هیچکس دیگری درخواست لینک دادن نکردهام و اینکار رو حداقل برای خودم خیلی بچهگانه میدونم.
وبلاگت رو الان یک سری زدم و مطالبت هم خوبه و جالبه. ولی متاسفانه منبع مطالب رو اصلا ذکر نکردهای. من روی مسئله کپی رایت خیلی حساسم بعلاوه اینکه مطلبی که منبع نداشته باشه و یا منبعش معتبر نباشه (مثل کاری که تقریبا تمام وبسایتهای دولتی و رسانهای ایران میکنند) نمیخونم . هروقت منابع مطالبت رو هم اضافه کردی، خبر بده، اونوقت خوشحال میشم که لینک شما رو اضافه کنم.
زنده باشی
Reply
March 8th, 2010 at 4:31 pm
try it dear Sara,
I’m really eager to read
Reply
March 9th, 2010 at 1:29 am
سلام دوست جون
می گم،شما چقدر با حالی!!!زیر این همه سرو صدای دستگاه رفتید دارید به چی فکر می کنید!!!!!!!!!!!!!!!!!!تو اون عکسی که حفره اربیت معلومه آدم خیلی قشنگه!!!اون رو چرا نذاشتید؟؟؟
تو این جایروس ها سولکوسی هم برای ما خالی بگذارید(جمله عاطفی رو داشتی!!!).من هستم اگر بخواهید این جا کلاس درس تشکیل بدهید،حالا بگید بیبینم می خواهید آناتومی مغز رو بگید یا نوروآناتومی؟؟؟اناتومی مغز که کاری نداره،منظور از نورو آناتومی هم مسیرهای عصبی هست که شامل نخاع هم میشود.یادم وقتی جوان تر بودم(!!!)، نورو آناتومی رو از روی یک کتاب نورو سرجری که به طور شماتیک بسیاری از مسیر ها رو کشیده بود می خواندم،خیلی توپ بود و یاد گیری را بسیار آسان می کرد خیلی بهتر از اسنل و گری و بقیه چیزهایی بود که روتین استفاده میشه
موفق باشید
آسمان آبی
Reply
سارا رها Reply:
March 9th, 2010 at 9:02 pm
چه خوب دختر اینطرفها پیدات شد! اصلا بیا و خودت شروع کن به آناتومی و نوروآناتومی درس دادن در اینجا. جان خودم جدی میگم. فقط لطف کن و کمتر !!! بذار و فاصله و نیم فاصله ها رو هم رعایت بفرما! جدی اگر همچه نت هایی رو برای آدمهایی که هیچی از بیولژی نمی دونن بنویسی خیلی خوب میشه.
Reply
آسمان آبی Reply:
March 10th, 2010 at 2:34 am
با کمال میل ، فقط فرصت بدید که امتحاناتم هفته بعد همین موقع تمام می شود بعد همان طوری که شما تمام تلاشتون رو می کنید در انتقال داده ها من هم تلاشم رو می کنم، قول می دم
Reply
March 10th, 2010 at 12:56 pm
من یکی از خوانندگان وبلاگ شما هستم
خواستم فقط بگم که درسته وبلاگ شما در رنگ جهانی بالای 1 میلیون است : 1,260,000
اما باور کنید من ماه هاست که وبلاگ شما را می خوانم و مطالب آن را کامل و با دقت می خوانم
همینگونه بنویسید و ادامه بدهید که وب فارسی به افراد با سوادی چون شما نیاز دارد
Reply
سارا رها Reply:
March 10th, 2010 at 1:01 pm
از لطف و دلگرمی شما بسیار سپاسگزارم.
Reply
March 10th, 2010 at 7:53 pm
بی صبرانه منتظر تشریح آناتومی مغز از طرف شما هستم خانوم رها.
Reply
March 10th, 2010 at 10:24 pm
خیلی موضوع جالبیه، خواهش میکنم حتما ادامه بدین
نمیدونم کتاب http://www.amazon.com/Intelligence-Jeff-Hawkins/dp/0805074562 رو خوندین یا نه ، نویسنده این کتاب یک مهندس - نروساینتیست هست و تئوری جالبی ارائه داده تو کتابش فکر کنم اگه بشه بیشتر روی این موضوع کار بشه برای خیلی ها جالب باشه
Reply
سارا رها Reply:
March 10th, 2010 at 11:19 pm
ممنون از لطف شما. بله اون کتاب رو خوندم و در این پست:
http://avayemoj.com/2008/04/26/uniformity-of-brain/
هم راجع بهش کمی نوشتهام. کتاب خیلی خوبیه.
Reply
March 11th, 2010 at 12:43 am
سارا این عکسی که گذاشتی عکس سرتو یه ساعت نگاهش کردم ببینم میتونمح دس بزنم قیافت چه شکلیه از روش یا نه اخرش نفهمیدم ولی فکر کنم خوشگل باشه
Reply
March 11th, 2010 at 9:28 am
بسیار عالی. بنده با تقریبا 99.99% پست های شما حال می کنم. تقریبا مطمئنم که از پس توضیح این علم عجیب و غریب برای ذهن های نا آشنای ما بر میایید. تجربه ثابت کرده. موفق باشید در ریدر شما رو دنبال کرده، می کنیم و خواهیم کرد
Reply
سارا رها Reply:
March 11th, 2010 at 9:44 am
ممنون آیدین عزیز. در ضمن من از آن نوشتهی شما در باره هنر آوانگارد (http://chakosh.wordpress.com/2009/11/18/%d9%87%d9%85%d8%a7%d9%86%d9%86%d8%af-%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c-%d9%88-%d9%87%d9%86%d8%b1-%d8%a2%d9%88%d8%a7%d9%86%da%af%d8%a7%d8%b1%d8%af/#comments)
خیلی حال کردم. تحلیل تمیز و قشنگی بود. فکر کنم که این بالا هم قبلا بهش لینک داده بودم.
زنده و سرسبز باشی.
Reply
March 14th, 2010 at 11:38 am
بی صبرانه منتظر شروع تشریح مغز به زبان ساده ازسوی جنابعالی یا داوطلبان دیگرهستم
2- من بانظرت که همه ی آنچه که هستیم وبه آن شناخته می شویم ، همین مغزاست کاملا” موافقم ولی هنوز تکلیفم با آن سئوالی که یکبارازت پرسیدم روشن نشده : اگراز این دستگاه فرمان درست ، غلط ، تجاوز ، جنایت و….صادر شود و چهره ای درکارنبوده باشد ، با مغز سرشاخ می شویم ؟ سرش داد می کشیم، بهش فحش می دهیم؟…
3- هفته قبل بنا به دلایلی کلی مقاله دانلود کردم راجع به تفکرودرک و شعور و آگاهی درحیوانات . هنوز تکلیفم باانسان روشن نشده ، درحیوانات حیران شدم.
موفق باشی
Reply
سارا رها Reply:
March 14th, 2010 at 11:50 am
ببین، من به همان کلام سقراط معتقدم که اگر کسی در حین آگاهی به عمل، کار خلافی انجام داد، در قبال آن مسئول است. اخیراً وکلا خیلی سعی میکنند که با تاسی به نوروساینس همهی جنایات را توجیه کنند و موکلشان را ناآگاه به عمل جلوه دهند ولی بین آگاهی به عمل و اینکه چقدر در آن آگاهی عوامل تربیتی-محیطی موثر بوده فرق هست. اینطور باشد که دیگر قانون نمیتوان وضع کرد. کسی که بیمار روانی اسکیزفرنی است حسابش جداست. تازه درصد بسیار کمی از جمعیت دنیا به این بیماری دچارند. در اکثر مواقع شخص است که برای اعمالش مسئول است. حتی مستی هم آگاهی را لزوما از بین نمیبرد. یک شخص مست همچنان به اعمالش آگاه است فقط رزرویشنهایش کمتر شده است. بنابراین فرد مست نیز همچنان مسئول است. حداقل در مست شدنش که دیگر جای شبهه نیست که مسئول است. در یک کلام من به مسئولیت پذیری آدمی در برابر اعمالش معتقدم و جز در موارد نادر (تاکید میکنم نادر که به لحاظ آماری واقعا آنها نادرند) شخص آگاه و مسئول در برابر اعمالش است.
در ضمن اگر وقت کردی که خلاصهای از مقالهای را که خواندهای بنویسی هم خوب میشودها!
Reply